
Tôi không phải nhà văn, nhưng từ ngày nhỏ lại yêu viết. Lúc nghỉ việc được một năm và không biết làm gì tiếp, tôi mở chiếc blog này.
Sau đó, tôi lại viết nhưng viết quảng cáo cho thứ mình bán, do không biết cách nên viết càng lộn xộn.
Tôi chỉ thích viết bằng tiếng Việt – thứ tiếng mà tôi có đủ vốn từ để thể hiện suy nghĩ của mình.
Tiếng Việt hay tiếng Anh?
Tiếng Việt là thứ tiếng duy nhất mà mình rất giỏi chính tả, khác với tiếng Anh tôi xài từ vô tội vạ. Tiếng Anh có học, tông giọng tốt, trao đổi với dân bản xứ khi đi làm cũng đạt yêu cầu và họ thích nói chuyện với tôi.
Nhưng để điểm cao Ielts thì không, tôi là đứa dốt đặc để đủ kỹ năng thi tiếng Anh điểm cao. Điểm lúc nào cũng maximum là 6.0 Ielts, lãng phí bao nhiêu là tiền.
Ngày xưa, tiếng Anh trong tôi là phải sử dụng thuần thục, thực tế, tự tin và trôi chảy. Nên tôi chỉ dùng nó để nghe, đọc và nói. Dở tệ phần viết vì tôi thích viết nhưng chỉ viết về thứ mình thích.
Môn Văn ngày đi học cũng thế, dùng từ để viết luận văn kỹ thuật cũng khác gì. Bị chê thậm tệ.
Vì chỉ viết những thứ mình thích, tôi không thể nào tập trung viết những thứ mình không thích. Nhưng khi nào bị người khác nhận xét là nó dở tôi lại hay giữ trong lòng. Không cố để viết lại hay hơn, tôi không biết cách. Và vì không biết cách, tôi sẽ tâm niệm ngày nào đó sẽ tìm cách để viết tốt hơn.
Tôi yêu khoa học, logic và kiểm soát vấn đề nên tin vào kiến thức để cải thiện. Hơn là ngồi tự mày mò làm tốt hơn, như thế mất thời gian và vô nghĩa.
Dùng con chữ theo cách của mình
Tôi thích viết, câu từ cũng rất cảm xúc, thích vẽ tranh bằng ngôn ngữ, rất giỏi chính tả ở tiếng Việt. Chỉ nhìn vào từ đó, sẽ biết ngay từ đúng đã từng được dạy ở trường học là gì. Sau này, tôi biết một từ có thể sai chính tả nhưng có thể đúng ở một nghĩa khác. Tôi tìm cách học thuộc nhiều hơn.
Viết giỏi nhưng điểm văn không cao do nhược điểm cũ là không thể làm việc mình ghét. Cảm thụ văn học người khác là trò ngớ ngẩn mà tôi phải làm ngày đi học. Tôi chỉ giỏi văn về vấn đề xã hội, ở đó kêu người học phải viết ra thứ mà xã hội quan tâm hằng ngày trên báo chí.
Thứ đó tôi thích, nên viết được. Bạn cũng sẽ hiểu tại sao tôi ko giỏi viết Ielts, những đề bài mình không biết và quan tâm thì làm sao viết hay được. Đã thế còn phải đi tìm từ, tôi chịu thua.
Nhờ tạo blog và đi vào con đường làm việc online trên website, youtube, facebook và instagram, bản thân cũng phải học nhiều hơn. Sau những ngày miệt mài học về bán hàng và khách hàng, tôi đi vào nghiên cứu sâu hơn marketing và cách làm nội dung.
Ở bán hàng và marketing, chúng dạy tôi phải trau chuốt ngôn ngữ nhiều hơn để thể hiện quyền lực và sự chính xác của mình. Buộc tôi phải lôi mọi suy nghĩ của mình thành từ ngữ đúng và có kiểm soát.
Nếu ngày trước, tôi ghét cái cách nói năng lung tung của mình trước mọi người xung quanh.
Giai đoạn tiếp theo là review hay thậm chí phải im lặng nhiều lúc.
Thì sau này, tôi kiểm soát được từ ngữ mình tạo ra. Lúc còn nhỏ, mọi người xung quanh vẫn đánh giá tôi là người hoạt bát, khéo ăn khéo nói nhưng “khéo” với tôi chưa đủ. Tôi muốn lời mình nói ra có trọng lượng, có quyền lực, phải được tôn trọng, không làm tổn thương người khác, khiến tôi hài lòng được thì người khác cũng phải hài lòng theo.
Và họ phải nể vì cách tôi nói chuyện thông minh, sâu sắc thế nào.
Nên nói chuyện thế nào cho đúng?
Tôi chịu ảnh hưởng trau chuốt lời nói từ người sếp cũ, và tôi đã nhắc về người đàn ông này rất nhiều lần.
Người sếp ấy rất ít nói – là người hướng nội – nhưng có cách sống rất đặc biệt. Anh đọc sách vô cùng nhiều. Mỗi lời anh nói đều có sức nặng với người nghe, buộc người nghe tuân theo anh mà ít bao giờ cãi lại. Vì mỗi lần anh nói ra đều có nghiên cứu, tìm hiểu, cân nhắc và lắng nghe mọi người xung quanh.

Tôi chưa từng ý thức quyền lực của lời nói cho đến một ngày chứng kiến câu chuyện từ anh. Hôm ấy, trong phòng họp, có rất nhiều người có mặt để bàn về những ngày phát triển công ty. Khi ấy, có chị T. – nhân sự vào phòng và ngồi họp cùng, do email sếp gửi ra có tag chị vào. Ngay cả chị, cũng không hiểu tại sao lại tham gia cuộc họp.
Ai cũng hỏi chị, sao lại ở trong cuộc họp. Ai cũng không hiểu lý do gì chị lại ở đó. Chị cũng hỏi ngược lại mọi người thắc mắc tương tự.
Anh là người vào sau cùng và khi bắt đầu, anh sếp tôi nhìn chị nhân sự và hỏi:
“Sao em lại có mặt ở đây? Em ra đi.” – một cách nhẹ nhàng và ráo hoảnh
Thế là cả phòng ngạc nhiên, cười lớn và nói là anh sếp đuổi chị ấy ra, làm chị ấy quê, chị ấy làm phật ý sếp, vv..vv… Thế là anh giật mình, cười vui vẻ và trả lời lại:
“Không, anh không có ý gì cả. Khi anh nói vậy, nghĩa là đơn giản, anh kêu T. không cần ở đây. Vậy thôi. Mọi người nên hiểu thế này, hễ mà anh nói gì, mọi người chỉ cần hiểu đúng nghĩa đen của nó thôi. Anh không bao giờ có ẩn ý gì trong bất kỳ câu nói nào của mình.
Mọi người suy luận nhiều về lời anh nói. Nhưng thực chất, anh cần gì sẽ nói ra đúng y như vậy. Đừng suy luận thêm, anh không có ẩn ý gì sau mỗi lời nói của mình, ngoài nghĩa đen của nó.”
Tôi bất ngờ, tôi thích kiểu nói chuyện như vậy, nhưng chưa bao giờ làm được. Cũng chưa bao giờ được gặp bất kỳ ai ngoài đời cho đến khi thấy người sếp của mình. Thật sự, anh làm việc cũng vậy, anh giao việc và làm đúng như thế thì anh hài lòng và cùng chỉnh sửa thêm để phù hợp.
Không cầu kỳ, không bao giờ đưa ra yêu cầu nhưng chỉnh sửa theo hướng khác và buộc tội nhân viên. Vì anh ấy rất thành công, nên tôi tin sự ngưỡng mộ của mình có cơ sở.
Tâm đắc điều này, tôi đã lưu lại tình huống đó như một bài học để mình cải thiện, và điều đó rất khó, phải rèn luyện hằng ngày.
Làm sao nói ra lời mà để người khác không cần quan tâm đến ẩn ý của nó. Chỉ cần nghĩa đen đã thể hiện trọn ý nghĩa mình muốn.
Có nên rèn luyện thói quen đọc sách
Lại nói về thích và ghét, tôi ghét đọc sách. Rất thích truyện tranh, như con nít. Sau này, phát hiện ra, không phải tôi ghét mà vì 80% sách trên thị trường không phù hợp với tôi ở mỗi giai đoạn.
Dạo gần đây, khi học thêm nhiều thứ, tôi buộc phải tìm những tác giả giỏi, viết hay và đọc sách của họ. Đụng hay được giới thiệu bất kỳ quyển nào hay, tôi đọc ngấu nghiến cho đến khi hết.
Chỉ cần nó khiến mình giỏi hơn trong công việc, tôi sẽ đọc cho đến khi nào thấy đủ mới thôi. Lần đọc sách điên cuồng nhất là lúc tôi muốn biết cách tư vấn cho khách hàng khi làm kinh doanh. Tôi đọc 20 quyển sách dày cộp về bán hàng trong 3 tuần, đọc vì thiếu thốn kiến thức khi không kinh nghiệm của ai có thể giúp mình.
Kể từ đó, tôi có một bí kíp khi đọc sách để đỡ mất thời gian, chính là:
- Mỗi ngành nghề đều có 1 nguyên tắc và kỹ thuật áp dụng chung. Khác biệt chỉ là kinh nghiệm áp dụng để thành công trong môi trường của tác giả.
- 20 quyển sách về bán hàng, 60% đều giống nhau về kiến thức, 20% là về cuộc đời tác giả, 20% là từng tình huống thực tế mà họ đối mặt.
- Nên đọc sách để tìm hiểu kiến thức, chọn ra 1 người giỏi của lĩnh vực đó nhưng sách viết phải hay.
- Còn nếu muốn đọc thêm, chỉ cần ra nhà sách, mở mục lục, tìm phần khác biệt và lướt sơ.
Đọc theo cách này, bạn sẽ tiết kiệm được không gian cho tủ sách. Không hoang phí tiền vào việc mua sách nhưng chỉ dùng 1 lần, tiếp cận kỹ càng mọi nền tảng kiến thức mình cần.

Tác giả có chuyên môn giỏi nhưng không cần giỏi nhất, và phải viết hay. Quyển sách mở ra mà từ ngữ, cấu trúc dẫn dắt và khiến bạn đọc như tiểu thuyết thì kiến thức mới thấm và dễ nhớ.
Mở ra mà định nghĩa, con số, từ ngữ viết khác gì quyển sách giáo khoa Lịch Sử Việt Nam thì vứt.
Tôi không thích đọc tiểu thuyết, thích viết khắc họa nên khung cảnh cho người đọc dễ hình dung. Ấy vậy mà, tiểu thuyết và truyện dài như Harry Porter không hợp với tôi.
Dù tôi thích xem phim Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn và Harry Porter, nhưng tính cách không phù hợp đọc kiểu truyện này. Tôi lười lắm, thích cái gì có ích cho cuộc sống của mình. Tính cách thực dụng cho nên gần 30 vẫn lười lập gia đình do chưa thấy lợi ích từ nó.
Ngông cuồng và ích kỷ.
Đọc sách thế nào là khôn ngoan
Cách đọc khôn ngoan nhất là chọn sách phù hợp với mình. Đừng vì nhiều người đọc, nhiều người thích mà mình mong muốn sở hữu nó. Vì khi phát hiện ra 10 trang đầu của nó khác xa với gu của bạn, vừa phí tiền, lại phí thời gian.
Lại còn cố công đọc vì đã mua, tiếp cận thêm mớ kiến thức không thể áp dụng. Do bạn không thích nó, nó sẽ không phù hợp trong môi trường bạn đã chọn, khiến bạn đi sai đường.
Thế thì, follow người bạn thích trên mạng xã hội, họ còn giúp cho bạn nhiều hơn.
Đọc vài quyển tiêu biểu và nổi bật thôi. Khi nào cần thì đọc tiếp. Vị sếp cũ ngày xưa ở trên, anh ấy có rất nhiều sách, anh đọc cũng rất nhiều nhưng vì cần và mong muốn tốt hơn nên anh phải đọc.
Anh ấy không đọc vì trào lưu và muốn ra vẻ trí thức. Là sếp lớn, ít ai có thể khuyên anh ấy nên sách là thứ anh cần để phát triển, cũng như giải quyết vấn đề.
Hãy đọc vì bạn cần và muốn, không phải vì mấy bài báo vớ vẩn nói là bên Tây ai cũng có tủ sách, còn nước ta thì không. Lũ tác giả bài viết ngu ngốc, không ý thức được từ ngữ mình viết ra. Nếu bàn về văn hóa, bài viết sẽ dài mấy trang A4.
Cho nên chỉ tập trung vào điều bạn cần và muốn trở thành, khi ấy, hãy chọn sách đúng mà đọc.
Khôn ngoan là đúng và có lợi cho mình.
Làm sao để viết có thể kiếm tiền
Để viết kiếm được tiền, bạn phải đi bán con chữ, không phải kiểu nhà văn. Nhiều cách lắm. Tựu chung lại, để có tiền, phải có khách.
Nghiên cứu khách, chọn ra khách, đưa ra thứ mình có, rèn luyện, viết nhiều, tìm cách, học hỏi từ những người giỏi. Rồi sẽ có cách để ra tiền. Dài ơi là dài, mình vẫn đang viết để ra tiền đây và phải chăm chỉ. Giỏi hơn theo cách của mình.
Mình luôn cố gắng để tương lai có thể xuất bản được sách, nhưng giờ thích kiếm ra tiền hơn. Từng ngày, rồi chúng ta sẽ tốt hơn hôm qua, như cái cách ngôn ngữ chúng ta dùng khi trưởng thành.
Chỉ cần muốn và điên cuồng tìm tòi.
Bạn sẽ ngạc nhiên với thứ nhận được, lớn hơn nhiều so với điều mình từng tưởng tượng,
Lương Nguyễn (Hans Lewis)