Tự ti bởi những câu chuyện xa lạ

NGÀY THƯỜNG NHẬT THEO THÓI QUEN

Một ngày, bạn đang rất hạnh phúc về nhiều thứ mình đang sở hữu; được ba mẹ chăm sóc và theo học tại trường Đại Học lớn, thành tích học tập khá ổn, có nhiều bạn bè vây quanh. Một ngày, bạn đang yêu thương mọi điều xảy ra trong cuộc sống; được đi làm tại một công ty, được đồng nghiệp hỗ trợ và chơi thân, có người yêu bên cạnh chăm sóc.

Một ngày, bạn đang mơ mộng với bài nhạc đang phát trên chiếc loa của góc café quen thuộc; được ngồi trò chuyện cùng bạn bè, ngắm mưa nặng hạt rơi hối hả ngoài cửa kính, khi kết thúc sẽ được yên vị trên xe và bao bọc bởi chiếc áo mưa dày cộp, trên đường về nhà còn được tận hưởng cái lạnh của mưa sau mùa nắng nóng.

Rồi sau đó, tự dưng nghe có tiếng chuông báo từ mạng xã hội, bạn mở phần mềm này lên kiểm tra và nhanh chóng buông những ngón tay lướt vô tận; nơi đó không biết xuất hiện điều gì, bạn chạy nhanh qua các video và mẩu tin ngắn gọn. Có người nói họ mua được nhà lớn sắp sửa dọn vào ở, có người chụp trên chiếc xe hơi đời mới sang trọng với váy áo hoa văn phong cách Châu Âu, có người lại nức nở với bữa tiệc cùng công ty khá nổi danh của mình.

Và rồi một phút chốc, mọi cảm giác hạnh phúc trước đó biến mất, sự hụt hẫng và nhiều dấu chấm hỏi bắt đầu xuất hiện ngập tràn. Bạn thấy mình chẳng có gì cả, không tiền tài, không ước mơ và sự nghiệp. Cảm giác này kéo dài rất lâu khiến bạn rất buồn và muốn bước đến nơi tiếp theo hạnh phúc hơn. Vị trí hiện tại có vẻ không có gì làm bạn hài lòng cả.

Hình như điều đó mang tên sự ganh tị. Người ta bảo rằng ganh tị sẽ giúp con người bước đến nơi tốt hơn thay vì cứ dậm chân tại chỗ với cuộc sống của mình.

Nhưng liệu có đúng không?

VÔ Ý GIEO RẮC SỰ TỰ TI

Hôm trước, tôi có đọc một quyển sách của tác giả Cao Bảo Anh mang tên “Hệ miễn dịch – Kiệt tác của sự sống”. Cô là người đã đi theo chuyên ngành miễn dịch và đạt tới học vị Tiến sĩ tại một nước phát triển. Trong đó, có một đoạn thừa nhận trong lời giới thiệu khiến tôi rất ấn tượng, rằng việc cô chọn hệ miễn dịch bắt nguồn từ chuyện quen biết một người quen theo học về ngành này. Để rồi sau đó, suốt hơn chục năm theo đuổi, đến khi quay lại cô vẫn hoang mang với con đường mình đang đi theo.

Quyển sách này cuốn hút tôi không nằm ở phần kiến thức được nhân hóa nhẹ nhàng và dễ hiểu, mà còn ở những khoảng tâm tình đầy chân thật của tác giả. Dù rằng bằng cấp và quá trình mài giũa kiến thức của cô khiến bao người ngưỡng mộ.

Vì tôi biết sự thừa nhận này là có thật trong quá trình phát triển của một con người. Giữa từng đoạn thời gian, từng người luôn trải qua giai đoạn chông chênh cảm xúc trong sự nghiệp mình đang theo. Không phân biệt bằng cấp, kiến thức, thu nhập,… Người được cho có ít tiền tài hơn tự ti với người làm ra nhiều tiền đã đành, người có dư dả của cải vật chất và kiến thức – bằng cấp lại càng mang cảm giác này nhiều hơn. Vì ở đó, họ có cơ hội gặp nhiều hoàn cảnh tốt hơn và cho phép mình được mang cảm giác đố kị để tiến lên.

Ngày nay, cảm xúc tự ti được mạng xã hội phổ biến ngày càng rộng rãi đến cho tất cả mọi người không phân biệt đẳng cấp; không phân biệt luôn cả sự thật và giả dối. Tinh vi hơn rằng, sự giả dối được lồng ghép thực tế khéo léo đến nỗi người ta tin vào nó nhiều hơn cả sự thật.

Từ đó, chúng ta được khuyến khích hiềm khích với nhau để vươn tới một nơi không có thật. Đúng lý ra, mỗi người có con đường riêng có sẵn trong đầu rất phù hợp với tính cách, hoàn cảnh; nhưng vì truyền thông và sự quảng bá có mục đích của từng cá nhân xa lạ, chúng ta rẽ lối đi mãi cho đến một ngày phát hiện mình lạc đường.

Mà đáng lẽ, không vì những người lạ này, chúng ta sẽ không bao giờ tự hỏi bản thân những câu hỏi kiểu như “Ủa, mình đang phấn đấu rốt cuộc vì cái gì trong suốt bao năm tháng qua.”. Chẳng ai biết đôi khi, những người lạ đó thậm chí đã biến mất khỏi các mẩu quảng cáo.

Càng dừng cuộc sống của mình lại, tôi càng thấy sự ghen tị đã hủy hoại niềm vui và sự hạnh phúc của tôi như thế nào. Tôi bị đắm chìm trong lời nói, thành tích của bất kì ai kể cả thân quen hay không. Thấy mình nhỏ bé, hụt hẫng và vô tích sự, tôi nhiều khi không biết làm thế nào để thoát khỏi nó. Và có những câu trích dẫn rất hay được bật công tắc tự động để giúp tâm trí tôi sạch sẽ trong con đường mình chọn.

Câu thứ nhất: “Nếu bất kì hình ảnh, người nổi tiếng hoặc thông tin nào làm bạn mệt mỏi rồi tự ti vào bản thân mình, hãy xóa nó đi, bỏ theo dõi, chặn và tìm các thông tin hữu ích khác. Nơi khuyến khích, động viên bạn yêu thương bản thân theo cách mình chọn.”

Tôi gọi đây là hình thức chuyển kênh online não bộ.

Câu thứ hai: “Trong khi mọi người đang trên tàu, thì tôi bước xuống trạm dừng chân của mình.”

Tôi nghĩ đây là cách thay đổi mọi cuộc trò chuyện offline từ thực tế đời sống.

Khi đầu óc không còn mang tiếng bass xập xình của đám đông quen hoặc không quen, hạnh phúc dần dần tràn qua kẽ sống trong tương lai tôi đang đi. Chỉ có tôi tính toán, học hỏi, trau dồi cho bản thân mình, ít khi dùng nó để chứng minh với người khác. Điều này làm cho lòng mình nhẹ nhõm trong bất kì câu chuyện của ai khác.

Thỉnh thoảng, tôi vô tình vẫn lướt qua vài kiểu video như “Tôi đã kiếm nhiều tiền như thế nào?”, “Mình đã săn học bổng dễ dàng ra sao?”, “Quá trình xin việc vị trí lương ngàn đô khi mới ra trường”, “Ngôi nhà chục tỷ của chúng tớ”. Nghe đậm chất khoe mẽ, câu view, nội dung hời hợt với những tựa đề giả dối, không có tính chất khuyến khích con người sống tốt và phù hợp với phong cách hiện đại. Đưa từng cá nhân mơ về cuộc sống rập khuôn nặng nề mà khó lòng đạt được.

Hoặc có tuần, trong các cuộc trò chuyện với bạn bè, tôi hay bắt gặp có người bạn thể hiện mình lương cao ngất ngưỡng đạt được nhẹ nhàng như lông hồng, mà tâm lý họ mong muốn là sự ngưỡng mộ từ người khác. Vô hình chung, người xung quanh bị đẩy về trạng thái cảm thấy bản thân nhỏ bé và bất tài.

May mắn là, tôi đã bước xuống trạm dừng chân của mình. Cho phép mình xem xét, nắm bắt tâm lý và đoán được chủ nhân câu chuyện đang muốn hướng tới cái gì, thay vì dò xét năng lực bản thân hiện tại. Lối suy nghĩ này không có mục đích phán xét bất kì ai, mà chỉ để cho phép tôi quên đi câu chuyện nhanh chóng.

Nó giống như chuyện đi đường về nhà mình mà nghe lời người lạ hướng dẫn thì sẽ đi lạc rất xa. Trong khi, chỉ cần theo quán tính, ta sẽ về nơi ta muốn dễ dàng và ít tốn thời gian.

Hôm trước, trên post trong facebook, tôi có đặt câu hỏi “Bao nhiêu lần trong một ngày bạn cảm thấy tự ti khi xem tin tức hay video từ bất kì ai xa lạ?”. Vậy bạn cùng tôi thử đếm nhé. Đếm xem có bao nhiêu lần những thứ độc hại mờ ảo gieo cảm giác tự ti vào bạn và đang dắt bạn đi sai đường.

Rồi cùng tôi xóa nó đi, báo cáo, tắt thông báo và chặn khỏi facebook hoặc Instagram của mình.

Đừng cho nó bén mảng vào cuộc đời đang hạnh phúc của bạn, để bạn tìm đến đúng nơi bạn muốn tới theo quán tính bản thân đã thương lượng với cuộc sống. Đến nơi mà khi tới nơi, bạn không thấy mình lạc đường và tự hỏi chính mình “ĐÂY LÀ ĐÂU?”

Thương,

Hans