Sự già đi

Người lớn dạy rằng phải học tập thật nhiều trước khi già đi, vì “khi trưởng thành có chừng 1000 tế bào não chết đi mà không có tế bào mới thay thế”. Cho nên, lúc trẻ mình toàn sử dụng lí trí để thu thập và phân tích toàn bộ các lĩnh vực kiến thức khác nhau. Đi kèm đó, là nỗi sợ hãi mình càng lớn sẽ càng vô dụng. Nhưng tôi thì khác, tôi cho rằng lúc não mất dần tế bào cũng là khi trái tim bắt đầu vị trí thư ký cho sự học hỏi của con người. Chúng ta sẽ tiếp nhận một loạt kiến thức cũ và mới dưới góc nhìn nhân văn, đầy yêu thương, sâu rộng và đầy hạnh phúc.

Tôi đã quen thuộc với các quảng cáo, mẫu tin nói rằng già đi hoàn toàn không tốt. Cơ thể yếu kém, mắt mờ, trí não không còn minh mẫn, da dẻ nhăn nheo xấu xí, tóc cũng bạc đi nhiều. Thời gian tăng thêm, con người càng tiến gần hơn tới sự chậm chạp, thậm chí có các nguy cơ bệnh tật và khả năng đến với cái chết nhiều hơn.

Ai cũng sợ chết thế nên mọi người đều sợ già.

Tôi luôn thắc mắc tại sao người ta thích trưởng thành, thích lớn lên mà lại lo lắng về già cả nhiều như thế. Dẫu biết rằng khi không còn sức khỏe, mọi quyết định đều trở nên khó khăn hơn. Nhưng thay vì sống tận hưởng và tốt bụng, sự sợ dấu hiệu tuổi già đã làm cho hành động giữa người với người đôi khi trở nên ngu ngốc và hơi độc ác với nhau. Và bài viết hôm nay, tôi sẽ điều chỉnh cái nhìn này để mọi người thử suy nghĩ theo một chiều hướng khác.

Từ đoạn phỏng vấn của Jameela Jamil về ảnh bìa của các tạp chí thời trang. Cô nói rằng thật bất công khi phụ nữ luôn được thể hiện với khuôn mặt và làn da photoshop bóng bẩy không nếp nhăn bất kể đã bước qua 50. Còn nghệ sĩ nam có cùng tuổi đời và thành tựu lại hiện lên nguyên bản với mái đầu bạc trắng, da trán nhăn nheo thể hiện sự trải đời dày dặn.

GIÀ DẶN VỀ NGOẠI HÌNH CHO TA THÊM TỰ TIN VÀO KIẾN THỨC CỦA MÌNH

Trong bộ phim “Howl’s castle” của Studio Ghibli cũng khắc họa nhân vật cô gái trẻ luôn nhút nhát, tự ti về ngoại hình. Nhưng đến phân đoạn bị phù phép cho già nua, cô lại tự tin và chẳng còn sợ hãi bất cứ thứ gì trên đời. Cô thấy được năng lực của mình không còn bị vướng víu bởi ngoại hình nữa.

Tại sao chúng ta lại phải cứ trẻ mãi trong mắt nhau để làm gì? Nếu trẻ trung đi kèm với xinh đẹp và để níu giữ tình yêu của mình; thì theo tôi, hoặc người yêu bạn không xứng đáng, hoặc bạn đánh giá quá thấp người mình yêu. Nếu trẻ trung mới khiến bạn thấy mình xinh đẹp thì có vẻ, bạn chưa thương yêu bản thân mình đủ so với sự cay nghiệt của xã hội ngoài kia.

Như bao đứa trẻ khác, ngày còn đi học, tôi mơ được lớn lên và trở thành mọi người phụ nữ tuổi trung niên. Nơi cái đẹp được đánh giá bằng nghị lực, nụ cười sắc bén từng trải và có các cuộc hội thoại mà tuổi trẻ cần để phát triển cuộc sống của họ. Cho nên tôi hay lơ ngơ về việc bạn bè xung quanh thay phiên nhau nói với tôi giấc mơ được bé lại, mong Tết đừng đến để thấy mình còn nhỏ mãi. Thật sự, tôi không hiểu. Việc càng bước đến các ngưỡng tuổi 30 – 40 – 50 hoàn toàn là các mốc thời gian khẳng định sự độc lập, kinh nghiệm sống và khả năng thoát khỏi chuyện áp đặt đến từ gia đình cũng như người lớn. Và lý thuyết chục năm trước tuổi trẻ cố trau dồi, được áp dụng và lọc bỏ khỏi não bộ hiệu quả nhất mỗi ngày già đi.

Người ta ca ngợi việc não tăng số lượng nếp gấp để mô tả một người không ngừng học hỏi. Nhưng luôn chê bai vầng trán đầy nếp nhăn thể hiện sự bao quát, già dặn, chính xác trong gia đình hay cộng đồng mình. Và chính mâu thuẫn khá lớn trong cộng đồng đã làm cho một số doanh nghiệp lợi dụng sự sợ hãi này để trục lợi, mặc kệ hậu quả của nó ra sao.

Từ giảm cân, giảm mỡ bụng, xóa vết rạn, mờ nếp nhăn, mờ thâm nám, nhuộm tóc cho đến thực phẩm chức năng tăng cường collagen, thuốc tăng cường trí nhớ hay chống bạc tóc… Tôi còn thấy cả những sản phẩm dùng se khít âm đạo cho phụ nữ trở về cơ địa thời chưa biết “have sex”, thuốc kích thích sinh lý cho nam giới. Thậm chí những báo chí chính thống cảnh báo hàng loạt ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe thì đa phần phụ nữ hoặc đàn ông tuổi trung niên cũng không tin tưởng. Họ tin vào loạt hình ảnh chỉnh sửa bằng các phần mềm nổi tiếng và bỏ qua các thành phần hóa học tác động thế nào vào cơ thể. Nhìn vào hiệu quả tức thì và lời khen ngợi công nhận từ đám đông khiến họ chấp nhận quên đi. Trăm ngàn điều.

Con người là chuỗi sinh lão bệnh tử. Già đi như chuyện hiển nhiên, là triết lý, là sự sống để ta tận hưởng chứ không phải đi ngược lại. Triết lý mới ta tạo ra phải hòa chung với nguyên lý muôn đời của tự nhiên, là giúp đỡ, là hỗ trợ cuộc sống tốt hơn. Không phải chăm chăm vào vẻ ngoài để người với người soi xét, chì chiết, hạ thấp nhau. Con người ngoài làn da, khuôn mặt còn cần một hệ thống nội tạng khỏe mạnh gồm một trái tim để bơm máu, hai lá phổi để thở oxy, một túi mật và đường ruột để thải bỏ chất độc, bộ máy tiêu hóa, hơn 200 chiếc xương, hệ thống cơ bắp, dòng sông máu, chuỗi thần kinh vạn năng và hệ thống miễn dịch. Ty tỷ các thứ cho sự hiển hiện để làm nên vẻ ngoài chúng ta sở hữu. Những gì lành lặn phía bên ngoài là chuỗi làm việc cật lực của sự sống bên trong.

Mỗi lần bệnh tật mệt mỏi ta thường than trách tại sao sức khỏe không điều khiển được như tay chân mình. Dường như hơn phân nửa cơ thể, ta không thể dùng thần kinh điều khiển được nên mới có sự đau bụng, sự nhức đầu, sự mỏi lưng. Nếu để ý, ta sẽ hiểu rằng chúng buộc ta phải thay đổi hành vi mà sống tốt, mạnh khỏe hơn và biết quan tâm chăm sóc chính mình.

Nhưng hay ho theo nghệ thuật marketing lạnh giá – ác độc ngoài kia, hằng hà người được tung hô để bơm mọi hóa chất mặc kệ cơ thể sau đó ra sao.

Từ bộ phim “Adderall” trên Netflix tôi từng xem, các giáo sư dược cho rằng thuốc và thực phẩm chức năng sử dụng trên cơ thể con người không có tác dụng nào gọi là phụ cả. Đó là chuỗi tác dụng của hóa dược, để lúc sử dụng vào ta chấp nhận hư hao cơ thể một phần để đổi lại hiệu quả khác. Khi hệ thống miễn dịch có trục trặc đôi lúc thì thuốc sẽ trợ giúp để cơ thể khỏe mạnh. Cho nên, ta thường được bác sĩ dặn dò phải tăng cường hoạt động, ăn uống cân bằng để hệ miễn dịch được khỏe mạnh trước các điều kiện thay đổi của môi trường. Nguyên nhân do thuốc buộc gan, thận cùng hệ thống thải độc làm việc gấp nhiều lần bình thường.

Càng lớn, tôi hiểu rằng để có làn da khỏe và nước tóc dày thì toàn bộ nội tạng phải vận động ổn định. Bằng năng lượng của giấc ngủ, của ăn uống lành mạnh, của hoạt động thể chất. Cho nên việc sử dụng loạt hóa chất và biện pháp níu kéo thanh xuân chỉ mong đạt được sự công nhận của loạt người thấp kém nghe có vẻ kì lạ. Liệu có đáng hy sinh sức khỏe cho chuyện này hay không?

Trên suốt chặng đường đời, ta không ít lần tổn thương tinh thần rồi xem vượt qua đó như chiến tích hào hùng. Nhưng khi mang các đặc tính vật lý như rạn da sau sinh nở, nếp nhăn hoặc chùng da trên gò má, chiếc lưng hơi còng, vết phẫu thuật, làn da phải chịu sẹo do mụn, xương tay hoặc chân bị lệch sau tai nạn giao thông, làn da vàng style Châu Á, đôi mắt đen, bắp chân đầy cơ chắc nịch, một lát mỡ êm êm ở bụng dưới, phần ít tóc trên đỉnh đầu… chúng ta hoảng sợ giấu đi tất cả điều đó đi như thể phạm tội ăn cắp vặt. Cơ thể của chúng ta cơ mà. Tại sao không thể xem đó là những viên kim cương quý giá ta có được để định hình bản thân mình ngày hôm nay? Bạn có thể chẳng biết “chính mình” là gì, nhưng chắc chắn bạn hiểu rõ cơ thể này mặc kệ “những khiếm khuyết theo quan điểm của đám đông”. Thứ đã giúp bạn đi, đứng, nghe, nhìn, ăn, uống, nói, cười, ngủ, nghỉ, học tập, làm việc và yêu thương.

Bao nhiêu đó chưa đủ để bạn tự hào về điều mình đã được ban tặng vào ngày ra đời hay sao?

Cho nên, lão hóa là tiến trình của tạo hóa và mỗi cột mốc lứa tuổi ta phải nhìn vào những vật chất, vị trí và tình cảm bản thân tạo ra nhiều chục năm về trước. Và mỉm cười hiểu rằng mỗi dấu vết được thời gian chạm vào, là điểm số của quá trình mình trở nên khôn ngoan, thông tuệ và vững chắc nhằm che chở, truyền đạt cho thế hệ phía sau. Ta phải tự hào ta đã được thần sự sống ban tặng thêm thời gian cho làm thêm nhiều điều trước khi về với bụi cát dưới lòng biển sâu.

Thương,

Hans

***Note: Facebook, youtube hay instagram luôn là thành tựu của loài người nhưng nếu nó hiện lên bất kỳ mẫu quảng cáo nào đổ lỗi cho tuổi tác và ngoại hình hiện tại của bạn. Hãy ẩn, khóa hoặc báo cáo vì kiếm tiền bằng cách chà đạp sự tự tin về ngoại hình. Bạn sẽ bảo vệ được cả bạn, bạn bè, ông bà và cha mẹ của mình nữa.