Mỗi phút được nói ra ý kiến của mình là mỗi lần bạn lớn thêm được một ít. Tối về, giấc ngủ tự động tròn vì dám thể hiện và biết mình đã sử dụng kiến thức. Các chuyện khúc mắc trong lòng dần giảm lại.
Số người hay có cảm xúc khó chịu lúc mặt đối mặt cũng từ từ biến mất. Vì nói ra, phản ứng của người đó sẽ cho bạn câu trả lời, để bạn biết tiếp tục nên làm gì thay vì nghĩ gì.
NỖI SỢ SỰ BÁC BỎ KHỎI MỌI NGƯỜI
Trước đây, tôi thường mang những nỗi sợ vô hình; đặc biệt, hai trong số đó đã cản trở cuộc sống tôi phát triển mọi mặt. Điều đầu tiên chính là sợ nói lên quan điểm của mình, và điều thứ hai là sợ bản thân mình khác biệt với đám đông.
Ngược về ký ức, tuổi thơ tôi đa phần gắn liền với sự nhút nhát, rụt rè, sợ giơ tay phát biểu ý kiến so với một rừng người ngồi lặng im. Là những khi muốn tạo hoạt động âm nhạc giữa hàng loạt ủng hộ sự kiện thể thao. Lo lắng về thất bại, về thứ sai trong mắt các bậc tiền bối khuyến khích đa quan điểm, nhưng chỉ chọn ai đồng điệu với lối suy nghĩ của mình. Càng lớn tôi hiểu được, ngoài chịu sự chèn ép của người lớn tuổi hơn, tôi còn chịu thiệt thòi về giới tính, sự giàu có, mối quan hệ,… – nơi kiến thức, sự hỗ trợ và tôn trọng ngày càng biến mất. Thậm chí, còn nặng nề hơn ở môi trường giáo dục.
LỚP HỌC CHỈ MỚI LÀ NƠI BẮT ĐẦU CHO SỰ ĐÈ BẸP CÁC QUAN ĐIỂM SỐNG KHÁC BIỆT ĐÁM ĐÔNG.
Qua một thời gian dài học tập làm việc, cũng như quan sát suy nghĩ của mọi người, tôi thấy có ba chiều hướng tâm lý rất rõ về cách bảo vệ cái tôi trước đám đông,
Thứ nhất, có những người vẫn tiếp tục gay gắt và chỉ khăng khăng sống với quan điểm của mình. Tìm mọi lý lẽ để bảo vệ mình trước bất kỳ ai họ thấy không đúng.
Thứ hai, một nhóm khác hoang mang không biết quan điểm nào đúng sai. Họ cứ đọc và bên nào đông hơn thì sẽ đứng về phía đó.
Và phần còn lại ít nhất, họ giữ quan điểm cho riêng mình nhưng không bài trừ quan điểm của người khác. Thậm chí, nhóm người này cũng biện luận khá gay gắt nhưng họ vẫn lưu trữ thông tin của nhóm đối lập.
Ngày trước, do cái tôi quá lớn, tôi thường dễ bỏ qua vấn đề nếu nó tạo ra quá nhiều tranh cãi với người khác. Trong học tập, trong công việc, trong đời sống, trong tình yêu và gia đình… Tập cách kiềm chế, học cách quên đi, chọn cách tiếp tục sống như vấn đề đó không tồn tại. Một phần do sợ mất bạn bè – đồng nghiệp, phần khác vì quá mệt mỏi để nghĩ tới tranh cãi với người không muốn nghe. Quan trọng hơn, nếu tranh cãi, có thể sự dâng trào cảm xúc khiến mình buông lời ngu ngốc; biết đâu ảnh hưởng nghiêm trọng tới danh dự và sự tôn trọng trong lòng người khác.
Hậu quả là niềm tự tin vào bản thân biến mất. Lâu dần, chuyện tôi không ngờ tới xảy ra còn kinh khủng hơn. Một thời gian dài sau đó, tôi … đã không còn biết mình là ai nữa.
Không biết khi nào mình vui. Không biết khi nào nên buồn. Không biết khi nào nên tức giận. Không biết khi nào nên đáp trả hay lắng nghe.
Cuộc sống tự mình đè nén cảm xúc bên trong và thể hiện ra bên ngoài theo cách mọi người xung quanh muốn. Đôi lúc, tôi không còn cảm nhận được sự sống bên trong mình. Tại sao lại quá sợ khác biệt, sợ chỉ trích, sợ cái bĩu môi, sợ ánh mắt khinh bỉ? Tôi dù biết người khác sai nhưng vẫn cố thông cảm cho hoàn cảnh của họ; và có lẽ cách sống được chọn đã phản bội lại chủ nhân của nó. Thực chất, không nên làm việc gì mà người khác không cần, hoặc chỉ cư xử với họ như cách mà họ đối xử với mình thôi.
Rồi sau đó, mỗi ngày, tôi bỏ thời gian nhiều hơn tìm báo đọc về những suy nghĩ tiêu cực đang có. Cố hình dung nó trong những từ ngữ cụ thể mà Google hiểu. Không có tiếng Việt thì tìm đến tiếng Anh, kết quả là nỗi sợ này đã thay đổi.
Theo nguyên tắc khác – hạnh phúc, tích cực và đúng đắn hơn.
NGUYÊN TẮC 1. CÁ NHÂN CHỈ CẦN TUÂN THEO NGUYÊN TẮC CHUNG CỦA CỘNG ĐỒNG
Cộng đồng ở đây có thể là trường học, công ty, tỉnh thành, đất nước và thế giới. Các cộng đồng khác nhau này được điều khiển hòa hợp theo các tiêu chuẩn sống nhất định. Ví dụ: Thế giới có các hiệp định chung về hòa bình, đất nước có luật pháp, trường học có nội quy học đường, công ty có chính sách chung giữa các phòng ban.
Tất nhiên, các tiêu chuẩn sống này vẫn có thể nâng cấp định kì. Nhất là khi cấp bậc cao hơn không làm gương và đa số cộng đồng không thực hiện theo, thì bất kể vì lí do gì, nguyên tắc và nhóm lãnh đạo đó đã không còn đúng. Hoặc các điều luật ban bố chỉ là luật giấy mà thôi.
Kể như, trường học quy định học sinh không được nhuộm tóc nhưng thầy cô được nhuộm sẽ không đúng (trừ khi thuốc nhuộm hạn chế độ tuổi sử dụng). Bắt buộc học sinh phải để tóc hai mái sẽ sai, khi kiểu tóc đầu đinh lại tiện dụng cho mọi người. Hoặc trong công ty, cấp quản lý quy định chúng ta không được về sớm nhưng lại về trước.
Nếu thấy hành động và sự lên tiếng của mình không phạm nguyên tắc chung, chúng ta nên thoải mái thể hiện cách sống của mình, không nên đắn đo suy nghĩ về sự thích hay không thích của bất kỳ ai.
Mỗi người càng lớn càng nên giữ niềm tin về quan niệm sống riêng của cá nhân. Vì nó có tác động rất lớn đến hạnh phúc trong tương lai.
NGUYÊN TẮC 2. TÔN TRỌNG CÁC QUAN ĐIỂM KHÁC BIỆT LÀ NỀN MỐNG CUỘC SỐNG.
Khái niệm đúng sai chỉ tương đối do người tiếp nhận thông tin nhận xét. Nếu tâm trí người tiếp nhận nghĩ đúng, họ sẽ thuyết phục người khác là đúng. Và nếu họ nghĩ sai, sẽ tìm cách loại bỏ
Từ lúc còn đi học, chúng ta quá sợ hãi khi việc đứng lên phát biểu mà bị thầy cô phản biện ngược lại hoặc lắc đầu, gạt tay, bắt phải ngồi xuống.
Bởi vì ai cũng sợ đám đông chỉ trỏ, cười cợt về hiểu biết riêng. Nhất là sợ để lại dấu ấn xấu với thầy cô giáo – đối tượng mà học sinh chỉ thích có dấu ấn tốt đẹp. Rồi không còn quan tâm đến điều quan trọng còn lưu lại – kinh nghiệm sống và kiến thức. Thầy cô chẳng người nào buồn nhớ về từng cá nhân cả – họ còn cuộc sống riêng của mình và lứa học trò kế tiếp.
Ngày tháng kế tiếp, ta ảnh hưởng luôn thói quen không tôn trọng này lên hành vi ứng xử của mình. Và dần dần ta thấy được người với người rất hay soi mói, hạ thấp nhau nếu đi ngược quan điểm nhau.
Hệt như ngày nhỏ ta đã được chứng kiến.
Nên việc các thế hệ ba mẹ, thầy cô sau này ngày một thay đổi tích cực hơn, là việc lắng nghe con cái thể hiện quan điểm và bảo vệ chúng. Dấu hiệu này hoàn toàn đáng mừng và đáng được hoan nghênh
CAN ĐẢM ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC MỤC ĐÍCH CỦA MÌNH
Khi phát biểu, chắc chắn bạn muốn thể hiện thông tin của mình. Bước tiếp theo, không phải mong nó được thừa nhận ở người đối diện; mà là kiểm tra xem, thông tin của mình khác gì, giống gì với phần lớn người còn lại trong tập thể. Từ những lần kiểm tra đó, bạn sẽ quan sát và hiểu đâu là cách giải quyết tốt nhất cho mỗi việc xảy ra.Cuối cùng, nhiều lần như vậy, nó sẽ hình thành cho bạn một cách sống rộng rãi và tôn trọng với mọi người. Cũng như dạy người khác sống tôn trọng mình qua hành động và suy nghĩ cá nhân.
Khi lên tiếng với người trong cuộc, cảm xúc của bạn được giải tỏa. Từ đây, bạn hiểu được đi tới đâu mình vui, mình buồn. Và những chuyện phát ra sẽ làm ai buồn, ai vui. Dần dần tự học cách điều chỉnh từ ngữ để nó đi theo đúng hướng và cảm xúc mình nghĩ ra ban đầu. Không sai lệch như dự kiến.
Lúc đầu có khó khăn, ngại ngần, không đúng ý; nhưng khi bạn thực hành nhiều lần cho sự can đảm này, bạn sẽ thấy thoải mái.
Mỗi phút được nói ra ý kiến của mình là mỗi lần bạn lớn thêm được một ít. Tối về, giấc ngủ tự động tròn vì dám thể hiện và biết mình có thực hành sử dụng kiến thức. Các chuyện khúc mắc trong lòng dần giảm lại. Số người bạn hay có cảm xúc khó chịu lúc mặt đối mặt cũng từ từ biến mất. Vì nói ra, phản ứng của người đó sẽ cho bạn câu trả lời để bạn biết tiếp tục nên làm gì, thay vì nghĩ gì.
Không cần phải hỏi lòng, không cần phải xin lời khuyên. Hãy can đảm và lên tiếng. Vì nó sẽ giúp bạn trưởng thành.
Thương,
Hans
LƯƠNG NGUYỄN (HANS LEWIS) 