Hoàng Thùy Linh là một cô gái

Sách mở đầu với chiếc bìa hơi tăm tối, đầy bí ẩn. Nhưng đằng sau là cả phần đời đầy dằn vặt cùng cuộc đấu tranh tâm lý dài dăng dẳng chưa ngừng lại đến chữ viết cuối cùng. Nơi nào trong các chương cũng ẩn chứa thông điệp dành cho các cô gái mới lớn muốn vượt qua vực thẳm.

CÓ TIN TỨC VÀO THỜI ĐI HỌC

Tôi biết Hoàng Thùy Linh vào thời scandal nổ ra năm 2007.

Sở thích đọc báo bắt đầy xuất hiện vào những năm Trung học cơ sở đã bồi vào ký ức vài sự kiện lúc bấy giờ. Khi ấy, tôi học lớp 9 và thấy bỗng dưng một ngày báo chí rình rang về một cô gái tận ngoài miền Bắc xa xôi. Cô nhỏ nhắn, mặt hiền queo, ngồi buồn bã vì trên internet thời bấy giờ rình rang clip với bạn trai cũ. Trong đầu tôi thắc mắc: ” Là cảnh làm tình của họ thôi, sao báo chí rình rang vậy ha?”. Bao nhiêu bạn bè trong lớp cũng bàn tán hỏi han, tôi cũng không hiểu gì. Sau đó, cũng tò mò vào xem theo quán tính. Cuối cùng, không nhận xét, không chửi bới, chẳng kì thị, tôi tự động tắt ngay sau 1-2 phút kéo hết clip.

“Chỉ một video đơn giản, sao rần rần như trời sập nhỉ? Chắc đợi tới lớn mới hiểu nổi trong đầu người lớn nghĩ cái gì.”

Thời điểm đó, ba tôi trở thành người dữ dội nhất nhà với tai nạn Hoàng Thùy Linh. Tính kì thị vùng miền hay có trong lòng người miền Nam, kèm theo chuyện được xem là hư hỏng, khiến ba tôi nổi giận lôi đình. Không ít lần, ba tôi đọc báo mạng rồi trở nên gắt gỏng, nhắc đi nhắc lại chuyện ba không thể nào ưa được “con nhỏ đó”. Tôi cười trừ nghe cho có. Từ nhỏ, tôi ít khi nào nhận xét hay buông cảm xúc cho người tôi không biết. Không ăn hùa, không a dua.

“BÁNH TRÔI NƯỚC”

Tôi yêu âm nhạc, yêu nghệ thuật và giữ thói quen theo dõi tất cả sản phẩm có mặt trên thị trường. Thích thì nghe và khen, dở thì bỏ qua hoặc chê lầm bầm trong khu vực của mình. Scandal lớn nhỏ, tôi đều lướt qua mặt báo theo ngày tháng. Với tôi, sản phẩm chỉnh chu đủ để tôi hát lại cho tới thuộc thì tôi thích.

Tôi vẫn thấy Hoàng Thùy Linh rải rác xuất hiện trên các lĩnh vực đều đặn mỗi năm. Trong những lần đó, kết các bài báo về cô, đều đương nhiên đính kèm chuyện clip cũ vào từng giai đoạn.

Cô đi hát, nhảy vẫn sung sức nhưng có lẽ mô típ âm nhạc khác nhau, tôi vẫn chưa thể thích Hoàng Thùy Linh. Thế mà vô tình, có ngày “Bánh trôi nước” lộng lẫy xuất hiện trên youtube, với đường uốn lượn của nghệ sĩ múa chuyên nghiệp.

Khi hát, giọng hát trầm bổng mang hơi hướng đặc trưng miền Bắc kèm theo cái nhìn sắc sảo đầy thần thái. Mê hoặc tôi không thể nào rời khỏi điện thoại. Lúc ấy, cô bay bổng trên sân khấu tựa hồ đứng giữa không trung trùng điệp chẳng còn ai nhìn theo.

Tôi giật mình.

Có phải Hoàng Thùy Linh không? Cô gái đáng thương, lọt thỏm giữa chiếc sofa đài truyền hình trên báo năm nào.

Lạ và hay thật.

NGUỒN CẢM HỨNG ĐỜI THỰC TỪ “VÀNG ANH VÀ PHƯỢNG HOÀNG”

Dần dần, ekip của Linh bắt đầu phát triển nhiều hơn trong âm nhạc. Sản phẩm với phần hình bắt mắt, cùng phần âm thổi làn gió mới vào nền nghệ thuật đã quá truyền thống và bảo thủ. Hoàng Thùy Linh gắn tên cô vào sự cũ mèm này rồi lái nó về khoảng thời gian hiện tại, không quên tô thêm chất quen thuộc cho người nghe tất cả vùng miền khác. Nhìn hàng loạt video mới lần lượt ra đời và cách cô ngạo nghễ diễn xuất đầy tự hào với bản thân, tôi hoàn toàn bị thuyết phục và replay MV hết lần này tới lần khác. Cô gái đầy xinh đẹp, sắc sảo, biểu cảm là lạ, giọng hát đặc biệt khiến tôi thích thú đón nhận, hào hứng chờ đợi lần xuất hiện tiếp theo.

Tháng tư mùa dịch bệnh, tôi bất chợt muốn đi tìm cảm hứng cho công việc của mình. Michelle Obama và Ellen Degenerous là hai quyển sách tôi muốn đọc. Nhưng trong vô vàn các lời nhận xét về sách, “Vàng anh và phượng hoàng” hiện lên kèm theo sự khen ngợi làm tôi tò mò. “A, Hoàng Thùy Linh ngày xưa cũng có lần gục ngã hồi lâu lắm rồi thì phải. Thử xem diễn biến tâm lý của cô gái đã từng bị vùi dập và đứng dậy để thành công khó khăn cỡ nào.”

Sách mở đầu với chiếc bìa hơi tăm tối, đầy bí ẩn. Nhưng đằng sau là cả phần đời đầy dằn vặt cùng cuộc đấu tranh tâm lý dài dăng dẳng chưa ngừng lại đến chữ viết cuối cùng. Nơi nào trong các chương cũng ẩn chứa thông điệp dành cho các cô gái mới lớn muốn vượt qua vực thẳm. Sự biết ơn được cô nhắc nhớ tới bất kể ai đã giúp đỡ mình vượt qua nỗi sợ hãi quá khứ.

Ký ức kinh hoàng trong sách cùng thứ “miệng đời” đã khiến tâm trí tôi bật lên dòng chữ ngày trước lướt qua instagram.

“We’ll be less activist if you be less shit”. Tạm dịch: “Nếu mấy người bớt dơ bẩn, chúng tôi sẽ bớt đấu tranh.”

SỰ VÙI DẬP BẰNG TỪ NGỮ

Hàng loạt từ ngữ “Cave”, “Gái bao”, “Bao nhiêu một đêm” cùng hành động vứt thức ăn, vỏ bia rượu vào sân khấu nơi cô đứng diễn. Thậm chí, người chắp bút Trần Minh cho quyển tự truyện còn kể rằng một nhà báo có tiếng đã viết trên facebook về ông và Hoàng Thùy Linh. “Cuốn sách mạt hạng của nhà báo mạt hạng viết về cave mạt hạng.”

Tôi tự hỏi hình như thời đại này, lời nói quá dễ dàng khiến người ta không còn muốn buông ra ngọc quý mà thả rắn rết vào lòng người khác sao. Không biết ở nhà người làm báo này có thực hiện hành động “have sex” với người họ yêu không mà sao lại sợ chuyện đó quá thể. Dùng thứ này tấn công vào cuộc đời của người phụ nữ đầy tài năng để vùi dập cho hả hê lòng mình. Rồi lấy thứ đó khen ngợi bản thân với khối kiến thức của nhà trí thức bậc nhất đất nước. À, thì ra Châu Á này bị bao nhiêu châu lục khác coi khinh cũng nhờ họ.

Tôi thương cảm cho cuộc đời cô khi sự thấu hiểu cho tai nạn ngoài ý muốn, trừ hàng xóm gần gũi, chỉ có thể tìm ở xa tận nửa vòng Trái Đất, tít nước Anh, nước Mỹ xa xôi. Mỗi bình luận thể hiện sự văn minh và tôn trọng quyền sống đã được Hoàng Thùy Linh viết rõ trong sách.

Phụ nữ bên phía Tây rất dữ dằn, sẵn sàng sừng sộ lên nếu bất kỳ người phụ nữ nào khác bị đem ra soi mói thân thể vì lí do tình dục. Họ bảo vệ người xa lạ bằng cách đơn giản là đặt mình vào vị trí nạn nhân. Cho nên hàng loạt phong trào bảo vệ người yếu thế diễn ra thường xuyên, phát triển lớn mạnh. Đến nỗi sau phong trào “Me too”, Tuổi Trẻ đã cho đăng bài “Luật mới của Phố Wall: Nên tránh xa phụ nữ”

Tôi thấy đây là tín hiệu tích cực của một xã hội mà đàn ông xem việc đụng chạm và bình phẩm vào phụ nữ trở nên quá dễ dãi.

Thật ra, hỏi hết tất cả cánh đàn ông đàng hoàng, biết tôn trọng phụ nữ hay giữ khoảng cách để không khiến họ tổn thương, chẳng ai mà sợ cái phong trào này cả. Họ vẫn đến công ty, giao tiếp bình thường cùng đồng nghiệp nữ để phát triển cho mục tiêu sự nghiệp. Giới tính hoàn toàn không ảnh hưởng tới hiệu suất công việc.

Chỉ có người không đàng hoàng xem phụ nữ như món hàng phục vụ cho nhu cầu tình dục, mới thốt lên: “Nên tránh xa phụ nữ”. Giống như luật quy định lái xe không có nồng độ cồn, chỉ có giới lái xe uống bia rượu phản đối mấy tháng đầu. Còn ai không uống, họ thấy luật làm đúng và bảo vệ họ khỏi nguy hiểm gây ra từ việc lái xe nguy hiểm ấy.

Quay lại “Vàng Anh và Phượng Hoàng”, tôi không hiểu clip của Hoàng Thùy Linh ảnh hưởng gì tới cuộc đời của người nhà báo ấy. Sẽ có hàng tá sự biện minh được nêu ra cho thói nghĩ ích kỷ của mình. Và con cái chắc là lí do tốt nhất được dùng bảo vệ cho các định kiến cỗ hủ. Chúng được đem ra làm tấm khiên cho việc lăng mạ các cá nhân lỡ phạm sai lầm ngoài đời.

Tuy nhiên, thanh thiếu niên phát triển thế nào phụ thuộc vào sự dẫn dắt chứ không phải sự kiện họ gặp phải hoặc nhìn thấy. Đừng lôi tai nạn của Hoàng Thùy Linh ra làm đích đến cho mũi tên ích kỷ, thiếu hiểu biết của mình.

TÔI SẼ TRỪNG MẮT KHI AI ĐỤNG CHẠM VỀ CHUYỆN CŨ CỦA CÔ GÁI NÀY

Tôi nợ người nghệ sĩ được đào tạo bài bản này một lời xin lỗi. Do trong suốt thời gian lớn lên của mình, chưa một lần lên tiếng bảo vệ cho cô trước sự bảo thủ nhơ nhuốc của người lớn về cô. Đã quá lơ đễnh trước sự khắc khe tới tàn độc của những người đàn ông mà mỗi lần tôi thốt lên cái tên Hoàng Thùy Linh, họ quay qua buông câu nhận xét khiếm nhã.

Cuộc sống của cô là do cô chọn, cô yêu ai và ở bên ai là quyền của cô. Dư luận chẳng bao giờ dám lên án, hay nhớ mặt hoài một người đàn ông, bằng những từ ngữ nặng nề như ở trên nếu phạm phải điều gì chướng mắt xã hội. Đơn giản rằng đàn ông luôn lên tiếng và sẵn sàng lao vào ẩu đả. Còn phụ nữ lịch sự, yếu thế hơn nên phải chấp nhận những lời mạt sát như vậy. Hoàng Thùy Linh là trường hợp điển hình minh chứng cho điều này.

Đạo đức là một khái niệm lấp lửng và được thay đổi theo thời gian. Nhưng đừng dùng đạo đức để ép con người tới bước đường cùng. Bạn có thể thích hoặc không thích một người qua tai nạn, qua đời tư hoặc công việc và cách người ấy chọn để sống. Nhưng dùng nó để khiến người khác bị dồn vào bước đường cùng và sống chui lủi thì nó không còn là đạo đức nữa.

Khi ấy, bạn cũng chẳng còn đạo đức mà phát xét ai cả.

Nhờ cô, tôi hứa sẽ dữ tợn và phùng mang trợn má khi ai bình phẩm về thân thể và tai nạn của bất kỳ người phụ nữ nào. Sẽ cãi lý, điên cuồng lên tiếng bảo vệ dù không phải là fan hâm mộ của họ. Lôi ra toàn bộ kiến thức về nữ quyền để khiến cho ai bĩu môi về Hoàng Thùy Linh hoặc bất kỳ cô gái nào khác phải rụt rè hoảng sợ và tắt ngấm đi cái định kiến quái gở.

Để Hoàng Thùy Linh bớt đi ý kiến soi mói nhỏ nhen mà cho ra sản phẩm nghệ thuật mới tới cộng đồng. Để chẳng cần làm Vàng Anh hay Phượng Hoàng, chẳng cần xấu hổ vì tên mình trên Google kết quả ra sao, chỉ cần cô hạnh phúc và sống cống hiến hết tài năng là đủ trở thành nguồn cảm hứng cho hàng vạn phụ nữ khác.

Thương,

Hans.

Leave a comment