Rồi sau đó lại trốn, lại đi tìm, lại vào ngõ cụt, lại bế tắc, lại bắt đầu trốn. Cộng dồn vào những mệt mỏi từ cuộc sống hằng ngày như gia đình, bạn bè, công việc hiện tại; tương lai giống như một ngọn núi to tướng và đầy dốc đá mà chưa leo đã thấy mình ngã chơi vơi trên không trung.
RƠI VÀO KHOẢNG KHÔNG – KHÔNG XÁC ĐỊNH
Ở giai đoạn bắt đầu trưởng thành, tuổi trẻ thường dành thời gian để tìm cho được người hiểu lòng mình. Khi bước thêm một bước nữa, điều mong muốn nhất lại là đi tìm suy nghĩ của mình và hiểu được nó. Ai cũng phải trải qua. Đó hoàn toàn không phải là một sự xấu hổ. Ai cũng phải gặp. Điều này rất bình thường.
Cuộc đời ta sẽ lấn đến biên giới giữa khoảng thời gian học hỏi với cuộc sống tự lực cánh sinh tiếp tục sau này.
Đôi khi có thể tới sớm hoặc tới muộn hơn. Ở lằn ranh này, chúng ta khủng hoảng với mọi thứ đang diễn ra trong đời mình, ganh tị với những cuộc sống bình thường, trách móc tất cả mọi thứ mình đã từng yêu quý, lung lay niềm tin vào bản thân. Tâm lý trở nên không còn vững chắc, mọi mục tiêu đều như những bóng ma hù dọa hay ác mộng khiến mỗi người sợ hãi trước khi bước vào giấc ngủ.
Hình ảnh phản chiếu từ gương làm chúng ta nhìn thấy mình dường như không còn là mình ngày trước. Sự tự tin biến mất, tất cả phức tạp, khó đoán và đảo lộn. Thế là, sở thích ngày còn nhỏ – được trốn trong góc kín và không ai có thể phát hiện ra mình – bắt đầu quay lại.
Ai cũng có cách riêng để trốn đi khỏi chính mình. Công việc ăn lương hiện tại, những chiều tụ tập bạn bè, những cuộc nói chuyện xã giao với người thân, hay đôi khi chỉ là cái toilet của văn phòng làm việc… Những góc trốn giúp chúng ta trước khi ngủ không phải nặng lòng, hoặc ít nhất không phải giật mình nửa đêm và vắt tay lên trán. Cho tới khi không tìm ra nỗi lòng mình từ sự lảng tránh, chúng ta sợ mình chưa đi tìm đủ thông tin. Hành trình khủng hoảng bắt đầu từ việc lướt internet điên cuồng, treo mình vào mạng xã hội, hỏi han kinh nghiệm từ nhiều người xung quanh cho đến xin ý kiến bố mẹ, anh chị em. Ta nghĩ rằng người xung quanh sẽ có câu trả lời.
Nhưng những gì đáp lại đều là nên giữ mọi thứ hiện tại theo đúng guồng quay của nó. Nó đã rất ổn định rồi. Chưa hài lòng, ta bắt đầu chuyển sang giai đoạn tự hỏi bản thân nên làm gì? Ta đặt ra nhiều câu hỏi, vẽ ra nhiều viễn cảnh và kế hoạch, thử nghiên cứu về cách đi tìm đầu tư.
“Chúng ta quay lại với cuộc sống cũ như mọi người được không?”
“Không, đây không phải là điều mình muốn.”
“Vậy điều mình muốn là gì? Khi nào mình mới thành công, bao lâu mình mới được nghỉ ngơi với điều mình thích và muốn làm.”
Các hình hài dần lộ diện qua từng trang giấy. Cứ thế, lần lượt mỗi hành trình ra đời. Với sự tính toán điên cuồng, ta tiếp tục điền khó khăn vào để thử thách lòng can đảm. Khi ngừng lại, kết quả của đợt diễn tập lại là thời gian đạt được thành công còn xa quá, muốn tìm những con đường dễ đi nhưng mà không có đường nào đi dễ cả.
TÔI ĐÃ TÌM LẠI ĐƯỜNG MÌNH ĐI
Tôi đã nghĩ về tương lai mình từ năm thứ ba. Mọi thứ tôi ghi nhận trên đường mình đi, dần dần không còn phù hợp với chính con người mình nữa. Khả năng, kiến thức, sở thích, tính cách từ từ sai lệch và không hứng thú. Nhiều người đã bỏ cuộc khỏi Đại học nhưng không ai biết rằng cũng có người thoi thóp trên chính trường đua này. Tôi là một trong số họ, cố gắng hoàn thành nghĩa vụ cuối cùng này với gia đình để đi tìm tương lai đúng nghĩa.
Tốt nghiệp Đại học, tôi rơi vào tình trạng mờ mịt về tương lai kèm theo các khó khăn khác, trầm cảm đến và vùi tôi xuống không thương tiếc. Tôi mất các mối quan hệ thân thiết, mất người yêu và cả hiệu suất công việc. Thậm chí, suýt mất luôn cả mạng sống của mình. Tất nhiên, trong vô thức, một tôi khác thúc tôi kêu gào để giữ lấy mình.
Lắc đầu, tôi bắt đầu đặt những mục tiêu ngắn hạn trước khi tìm ra được mục tiêu dài hạn cho đời mình. Tôi tiết kiệm tiền, thử leo lên các vị trí mà mọi người mong muốn, lấy được mức lương nào đó, đi du lịch xa. Thực hiện mọi thứ mà tôi đã ganh tỵ với mọi người, xem đó có phải là điều mình muốn không. Dần dần tính đố kỵ cũng chấm dứt qua những trải nghiệm đã có.
Cảm giác mờ mịt không phải là không còn. Nó vẫn lang thang trong suốt hành trình này, chỉ là tôi chọn cố gắng không để nó nhấn chìm mình. Kế đến, tôi muốn nghỉ ngơi dài hạn để tìm lại mình như cái cách Michelle Phan đã làm trên đỉnh vinh quang của cô. Mọi thứ từ tâm lý, tài chính, gia đình đều được chuẩn bị cẩn thận. Lúc đó, tôi chỉ hướng mình vào một mục tiêu duy nhất. Nghỉ việc.
Sau khi nghỉ việc, tháng đầu tiên trôi qua dễ dàng. Tôi tự do nghỉ ngơi, ngủ bất kể khi nào mình muốn, ăn uống thoải mái, đi du lịch, lướt web theo cách mình thích, mua sắm,… Làm tất cả mọi thứ không có mục đích. Tôi dần loại bỏ được những nỗi sợ vô lý như tiếng chuông báo thức, chuông điện thoại, sợ trễ giờ, sợ deadline, sợ ngày mai thức dậy phải đến công ty làm việc. Tôi như nhẹ hơn nhiều. Cuộc sống bắt đầu dễ thở hơn, tôi chọn làm công việc nhẹ nhàng để cơ thể vận động lành mạnh như nấu ăn, trồng cây, dọn dẹp nhà cửa. Những người họ hàng, hàng xóm, người quen của gia đình hay cả bạn bè tôi – như lệ thường đến thăm nhà, họ đều có chung một câu hỏi về tương lai của tôi. Hỏi rất nhiều, hỏi thường xuyên, hỏi so sánh. Tôi không bỏ ngoài tai nhưng trả lời theo cách mà họ muốn nghĩ, để cuộc đối thoại không kéo dài.
Lúc còn đi học, tuổi trẻ thường được dạy cách trả lời. Lớn lên, chúng ta phải học cách đặt câu hỏi, hiểu câu hỏi và trả lời theo cách mà câu hỏi được đặt ra. Tôi bắt đầu học cách hiểu câu hỏi vô tâm và có tâm để trả lời cho đúng. Phần khác, tự chọn cách bớt để tâm vào câu hỏi từ những ai không biết về mình. Nơi nào có quá nhiều người vô tâm, tôi sẽ chọn cách tránh đi. Tôi cũng bắt đầu học cách chia sẻ hết mọi thứ cho những người tôi yêu quý như ba mẹ, bạn bè thân thiết và người yêu. Chia sẻ theo cách mà họ muốn nghe nhất. Vì ít ra, có người thật tâm lắng nghe mình, mình sẽ không cảm thấy đơn độc. Quá trình chia sẻ điều không bao giờ nói là một cách đo lường người mình quý trọng đang hiểu mình như thế nào. Rất không dễ dàng đâu, đôi khi, nó còn đem lại một cú sốc nào đó gấp đôi.
Nhưng sau đó, bạn có cơ hội đánh giá lại mối quan hệ. Hiểu rõ nên chia sẻ điều gì, với ai. Ví dụ: ba mẹ quan tâm đến thời gian lập gia đình và sự ổn định, người yêu quan tâm về định hướng cuộc sống sau hôn nhân, bạn bè quan tâm đến drama như người yêu cũ, bất cập trong công việc và người làm tổn thương bạn.
Khi vượt qua cú sốc tinh thần nhiều năm liền bằng hành động cụ thể, bạn sẽ có được một khoảng thời gian nhìn nhận chuyện cũ. Để khi tiếp tục gặp vấn đề tương tự trong các phân loại từng trải qua, bạn không cần đi tìm bác sĩ tâm lý nữa. Người vốn dĩ được đào tạo để đưa ra lời khuyên chung chung cũng như đơn thuốc an thần.
Tất nhiên, sau khi ổn định đầu óc rồi, có số ngày, tôi vẫn nằm lướt điện thoại đi tìm định hướng tương lai. Giữa một xã hội đang làm việc bận bịu, chỉ có riêng tôi thả thời gian nhìn lên trần nhà mà vẫn thấy mờ mịt. Có cô đơn không? Có chứ.
Nhưng giữa hoang mang và nặng nề, loại bớt được nặng nề, ta chỉ phải giải quyết hoang mang thôi. Cho đến hiện tại, tôi đã tìm ra được câu trả lời. Tôi chọn được một công việc theo đúng ý mình đặt ra khi mới ra trường. “Một việc mà sáng đi làm thấy muốn dậy sớm để thực hiện. Một việc mà khi hết giờ, vẫn còn nghĩ về nó đầy hứng thú. Không thấy áp lực, không nguyền rủa, không chỉ là tiền. Được độc lập, được giữ nguyên cuộc sống cá nhân và tính cách mình.”
“Nếu bây giờ chị không chọn nó, 5 năm sau, chị có còn đủ cơ hội để thực hiện không?”
Rosa Hoang
Một người chị – lớn hơn tôi một tuổi – đã nhắn tin cho tôi câu hỏi ấy sau ngày tôi bắt đầu làm việc. Chị cũng trải qua thời kỳ lạc lõng rồi tự đặt câu hỏi này cho bản thân mình. Chị quyết định, dù dòng chị nhắn vẫn còn đầy nỗi sợ về khó khăn. Tôi cũng trả lời thật lòng với chị rằng: “Đôi khi câu hỏi về tương lai, nó không còn nằm ở như thế nào nữa, mà chỉ là đồng ý/không đồng ý thôi”
Thế đấy, tôi đã chọn một con đường cho mình bằng nhiều cách khác nhau. Giai đoạn này kéo dài hơn 7 năm nhưng tôi không cảm thấy muốn che giấu. Trái lại, nó cho tôi rất nhiều thứ đáng giá hơn 15 năm ngồi trên ghế nhà trường. Cho tôi cả kỹ năng thực hành những gì mình đã học được. Dưới đáy vực tinh thần, tự tôi dò dẫm từng bước lên ngay cả khi không thấy đường đi.
Chưa bao giờ chấp nhận bỏ rơi cuộc đời mình
Để khi 7 năm sau đứng đây, quay lại nhìn, biết mình đã cho mình cơ hội đi đường có ánh sáng.
(Hết)
Thương,
Hans
LƯƠNG NGUYỄN (HANS LEWIS) 